Yaşam alanlarında binaların en üzerinde çatı oluşturmak için en alt kısmından üst kısma doğru taşıyıcı sistem, alt kaplama sistemleri, ısı ve nem izolasyon yalıtım sistemleri ve üst kaplama malzemeleri ile katmanlar oluşturulur. Bu katmanlarla kurulan sistemin amacı suyu dışarıda tutmak, hava dolaşımını sağlayabilmek, ısıyı kontrol etmek ve binadan gelen iç nemin yukarılara çıkmasını önlemektir. Taşıyıcı sisteminde görevi çatının yükünü ve dışarıdan gelen tüm yükleri güvenli bir şekilde yapının temeline ve ana taşıyıcı sistemine aktarmaktır.
Çelik profiller, IPE, IPN, HEA, HEM, HEB, C, Z, NPU, NPI, UPE, Kutu, köşebent ve boru profil seçenekleri ile çatı uygulamalarının en çok tercih edilen yapı elemanlarıdır. Bu kesitlerin özellikleri birbirinden farklı olmasına rağmen projelerde amaca uygun birbiri ile uyumlu kullanılabilmektedirler.
Demah Tasarım, projelerin gereksinimlerine göre uzun ömürlü en ideal çözümleri doğru profil seçimleri ile hizmet verir. Depo, fabrika ve hangar gibi büyük çaplı çatı sistemlerine çelik profillerle taşıyıcı sistem oluşturur. Çelik makaslı, aşık profilli sistemler, uzay kafes sistemleri gibi tüm sistemlerle çözüm getirir.
Çelik Profillerden Oluşturulan Çatı Taşıyıcı Sistemlerinin Görevleri
Üst Kaplama Malzemelerinin İşlevselliği: Bina dışından görülen kiremit, kenet, sandviç panel gibi üst kaplama malzemelerinin görevlerini yerine getirebilmesi için güvenli bir şekilde desteklemek. Örneğin kenet kaplama çok ütün özelliklere sahip bir üst kaplamadır. % 100 su sızdırmaz özelliğini binanın ömrü kadar koruyabilme özelliğindedir. Bunun için iç kısımda kurulan iskelet yapısının dayanıklı ve kenet malzemesini deforme olmaması için yüksek taşıma kapasiteli olması gerekir.
Şekil ve Eğimin Korunması: Her mimari yapının kendine özgü bir tasarımı vardır. Bu tasarımların geometrisi tek tarafa eğimli, çift eğimli veya farklı eğimlerde olabiliyor. Eğimlerin verilebilmesi için çelik profillerle alt mekanizma kurulur.
Katmanların Stabilitesi: çatı akmalarını, çökmelerini, deforme olmalarını, eğilmelerini ve bozulmalarını önleyen koruma kalkanıdır. Kurulan tüm katmanların görevlerini yerine getirebilmesi için güvenli bir şekilde stabilite sağlar.
Yapı Üzerindeki Yüklerin Aktarılması: Üst kaplama malzemelerinden yalıtım malzemelerine hepsi yapıların üst kısmında belli bir ağırlık oluşturur. Bu ağırlıkların, yapının taşıyıcı sistemine aktarılabilmesi için en iyi tercih hafif ve dayanıklı çelik profillerle kolon, kiriş, makas ve aşıklar oluşturulmasıdır. Beton malzemenin taşıdığı yükün %15'i gibi bir ağırlık bindirir.
Yapı Dışından Gelen Yüklerin Aktarılması: yağmur suları, rüzgar, kar yükleri binaya dışarıdan gelen yüklenmelerdir. Binanın üst kısmına gelen önemli önlem alınması gereken yüklenmelerdir. Bu yükleri karşılayıp binanın iskelet sistemine aktarılması, taşıyıcı katmanın görevidir.
Geniş Açıklık: Çelik profillerle kesintisiz geniş açıklıklar oluşturulabilmektedir. Depolarda, hangarlarda, spor salonlarında, üretim tesislerinde ve fabrikalarda kolon sayısının azaltılması iç hacmi etkin bir şekilde kullanabilmek açısından önemli bir avantajdır. Kesitleri ince ama çok güçlüdür.
Nem Kontrolü: Doğrudan sağlayan katman değildir. Nem tahliyesi yapan diğer katmanlama uygulamaları olan buhar kesici, ısı yalıtımı gibi malzemelerinin kolayca yerleştirilip görevlerini yapabilmesine ince kesit profilleri ile imkan sağlar.
Hava Dolaşımı ve Yoğuşma Riski: Direkt görevleri arasında olmamasına rağmen makaslar, aşıklar çelik profillerle yapıldığından hava boşluğu sağlanması için gerekli ortamın sağlanmasına katkı sağlar. Ayrıca ince kesitleri ile geniş açıklıklar oluşturulabilmesi nem bariyeri oluşturmak için uygulama yapılan diğer katmanın daha düzgün yerleştirilebilmesi için idealdir.
Güvenlik: Hafif ama yüksek mukavemeti ile deprem yüklerini azaltır. Esneme özelliği ile eski haline dönen profillerden sistemler oluşturulduğundan kırılmaması önemli bir güvenlik görevini yerine getirmesidir.
Çatı Yapımında Hangi Çelik Profil Türleri Kullanılır?
Projeye uygun profil seçimi çatının dayanıklılığı açısından çok önemlidir. Projelendirme ve detaylandırmada yapılan analizlere ve hesaplamalara göre doğru kesitli profil seçilmelidir.
Fabrika çatılarında havalandırma sistemlerini, aydınlatmaları, vinç raylarını, güneş panellerini ve baca sistemlerini taşıyabilme kapasitesinde olan profiller seçilmelidir. Doğru profil seçimi ile stabilite sağlanabilir.
Her çatıya uygun hafif ve yüksek taşıma kapasiteli taşıyıcı sistem oluşturulabilir. Beşik, kemer, tonoz, sandviç panel çatılar için en güvenli sistemler olur. Kemer, uzay kafes ve makaslı sistemler için de uygundur.
Projenin gereksinimi olan yüksek mukavemet, dayanım, taşıma kapasitesi ile ilgili projelendirme ve detaylandırma çalışmalarına göre Demah Tasarım olarak profil seçimi yapmaktayız.
Çelik profiller üretilirken içeriğinde kullanılan malzemeler mukavemet, ağırlık ve esneklik değerlerini belirlemede etkilidir. İçeriğindeki karbon miktarı ile diğer alaşım elementleri profilin dayanıklılık, ağırlık ve esneklik özelliklerini doğrudan etkiler. En ağır profil diğer alternatif yöntemlere göre hafiftir ama hem deprem yüklerini azaltır. Hem yüksek dayanımlıdır. Hem binaya az yük bindirir. Hem de maliyetleri düşüktür.
I ve H Profiller
Ana taşıyıcı sistemlerde kullanılır. Yüksek taşıma kapasitelidirler. Çok geniş açıklıklar ve yükseklikler geçebilme özellikleriyle büyük endüstriyel tesisler için ideal kesitlerdir. Deprem ve eğilme dayanımı yüksek türleridir. EN 10025, 10034, 10365, üretim standartlarına göre üretilir. Kalite standartları S235JR, S275 JR, S355JR'dir.
- IPE: I harfi şeklinde kesitlidir. Hafif gövdeli, dar flanşlı, kesit ağırlığı düşük olan profillerdir.
- HEA-HEB: I profillerinin geniş başlıklısı olarak bilinen H harfi şeklinde kesitlidir. Kesit geometrisi, ağırlık ve taşıma kapasiteleri ile I kesitlerden farklılık gösterirler. Büyük ve yüksek taşıma kapasitesi gerektiren çatılar için idealdir. Yüksek mukavemetli, korozyona karşı maksimum dirençli, geniş flanşlı profil türüdür.
NPI Profilleri
Taşıyıcı sistem profili olarak minimum ağırlık ile en yüksek taşıma kapasitesine sahip türüdür. Kutu profillerle beraber sistemler oluşturulur. Yüksek mukavemet özelliği kazandıran bir şekle sahiptir. Bu yüzden yüksek dayanıklılık isteyen projelerde en yaygın kullanılan profildir.
Kutu Profiller
Geometrik şekli kare ve dikdörtgen kesitlidir. Sundurma, hafif çatı ve pergola sistemlerinin en çok kullanılan türüdür. Estetik görünüme katkı sağlayan burulmaya karşı yüksek dayanımlıdır. Çatı taşıyıcı sistemlerinin temelini oluşturan profilleridir.
Boru Profiller
Mimari tasarımlarda sıkça kullanılan yuvarlak kesitli olan türüdür. Hafif ve güçlüdürler. S235JR, S275JR, S355J2H kalite standartlarıyla üretilir.
C ve Z Profilleri
Çatı kaplama panellerini taşıyan aşık sistemi olarak kullanılan türleridir. Çok hafiftirler ama dayanıklıdırlar. Özellikle yaygın olarak kullanılan sandviç panel çatılarda çok kullanılırlar. Ara taşıyıcı profilleridir.
Köşebentler
L harfi şeklinde olan bu tür, çatıların taşıyıcı sistemlerinde dayanıklılığı artırmak için kullanılır. Farklı ölçülerde ve kalınlıkta üretilmektedir. Avantajı hem taşıyıcı hem de bağlantı elemanı olarak kullanılır. Sanayi tesislerinde hem zeminleri hem de çatıları destekleyen önemli profillerdir. Tüm kimyasal ortamlara dayanıklıdır.
Çelik Profiller Çatılarda Neden Kullanılır?
S275JR, S355JR, S235JR kalite standartlarına göre üretilen profillerdir. Doğru taşıyıcı sistem hem çatının hem de yapının güvenliği açısından önemlidir. Çelik profiller ister fabrika ister konut fark etmeksizin geniş-dar flanşlı, ince-kalın-hafif gövdeli IPE, IPN, HEA, HEM, HEB, C, Z, NPU, NPI, UPE, Kutu, köşebent ve boru profil kesit alternatifleriyle geniş bir kullanım yelpazesi imkanı sağlar. Her projenin statik hesaplarına göre profil seçimi imkanı vardır.
Kolay işlenebilen, hafif, yüksek mukavemetli, düşük kesit ağırlıklı olması nedeniyle her projede kullanılabilir özelliklerde profil seçenekleri vardır.
Fabrikalarda milimetrik hesaplamalarla yapılan projelendirme ve detaylandırmaya göre üretilir. Proje ölçülerine uygun, neredeyse sıfır hata ile Yüksek yük taşıma kapasitesi ve mühendislik hesaplarına uygun kesit yapısı üretilir.
Kaynaklanabilir ve montajı kolaydır. Hızlı kurulum ile zamandan tasarruf sağlanır. Uygulama süresi alternatif yöntemlere göre daha kısadır.
- Çatı Eğimi Oluşturmada Tasarım Özgürlüğü
- Çatı İçinde Net Kullanım İmkanı
- Temel Maliyetleri Düşürmesi
- Diğer sistemlere göre %50 daha hafif olması.
- Yüksek Ölçü Toleranslıdır.
- Yükü Dengeli Taşıması
- Düşük Deformasyon Riski
- Yüksek Eğilme Dayanımlı, Yüksek Esneme Kabiliyeti
- Ağır Yükler Altında Maksimum Güvenlik İmkanı
- Yüksek ve Düşük Isılara Karşı Dayanıklıdır.
- Deprem Yükünü Azaltır.
- Kesintisiz Kolonsuz Geniş Açıklıklar
- Yangına Karşı Koruma Özelliği
- Geri Dönüştürülebilir
- Modüler Yapısı Sayesinde Fabrikalar Büyüdüğünde Yapısal Değişiklik Kolaylığı
- Uzun Ömürlü
- Yüksek Korozyon Direnci
- Erime yapmaz. Rutubet etkilenip genişleme yapmaz.
- Küf ve mantar problemleri yaşatmaz.
Çatılarda Profil Seçimi Neye Göre Yapılır?
- Mimari Tasarım
- Çatı Eğimi ve Formu
- Proje Ölçüleri, Genişlik ve Yükseklik Oranları
- Üst Kaplama Malzemesi Özellikleri ve Ağırlığı
- Korozyon Riski
- İklim Koşulları. Kar ve Rüzgar Yükü
- Deprem Riski
- Yangın Dayanımı
- Çatıda Olacak Güneş Paneli Gibi Sistemlerin Yükü
Sıkça Sorulan Sorular
1-Çelik Makas Sistemlerinde Kullanılan Profiller: Fabrikalarda, hangarlarda, büyük depolarda yüksek taşıma kapasitesini artırırken ağırlığı en aza indiren sistemlerdir. I profili, Köşebent, Boru, Kutu.
2-Çelik Profiller Hangi Üst Kaplama Malzemelerine Uygun Değil: Uygun olmadığı bir çatı sistemi bulunmamaktadır. Sandviç panel, kenet çatı, trapez hepsinde kullanılır. Çatı akmalarını, su sızıntılarını ve çatı uçmalarını önlemek için en iyi yöntem çelik konstrüksiyon ile taşıyıcı sistemler oluşturmaktır. Doğru statik hesaplamalara göre uygulama yapıldığında hemen hemen tüm çatı üst kaplama malzemeleriyle uyumludur.
3-Çelik Profilli Taşıyıcı Sistemler ile Hangi Çatı Eğimleri Verilebilir:Farklı eğimlerde üretilebilir. Bir sınırlama yoktur. Hafif sistemlerden ağır sistemlere, tek eğimliden karmaşık eğimli formlara kadar her çatı sisteminde güvenli yapılar oluşturmak için en iyi sistemlerdir.