Çatıların hem kendi ana yapısını hem de binanın koruyucu özelliğini uzun yıllar koruyabilmesinde çelikten yapılmış iskelet sisteminin rolü çok büyüktür. Hafifliği, yüksek dayanımı, hızlı uygulanabilirliği ve alan kazandıran özellikleriyle yapı sektöründe birçok uygulamanın ana iskelet sistemidir. Beton veya ahşap yapılara kıyasla birçok avantaj sunar. Binanın en dışından içe doğru çatıyı oluşturan birçok katman vardır. En üst kaplaması ile üst kaplama altı katmanı, havalandırma, su yalıtımı, ısı yalıtımı, taşıyıcı sistem katmanı, buhar kesici ve en iç kısım kaplama katmanlarıdır. Taşıyıcı sistem üstündeki tüm katmanların görevlerini yerine getiremediğinde iskelet sisteminin de hasar görmeye riski vardır. Bu yüzden üst düzeylerdeki problemlerin sebep olacağı risklere karşı yapım aşamasında deforme olmayacak, çok dayanıklı bir iskelet sistemi kurulması çok önemlidir.
Çatı Türleri ve Çeşitleri
Çatı sistemleri kullanım amacına, mimari yapı kültürüne, coğrafik koşullarına, iklim koşullarına, eğim derecesine, binanın ölçülerine ve binanın taşıyıcı sistemlerine göre planlandıktan sonra farklı formlarda, farklı kaplama malzemeleriyle, farklı taşıyıcı sistem malzemelerine göre sınıflandırılır.
En dayanıklı ve en iyi çatı araştırmalarında şekline göre, taşıyıcı sistemine ve kaplama malzemesine göre farklı isimlerde tarif edilirler. Yapı sektöründe olmayan kişiler için sadece binanın en üstünde dışarıdan görülen kiremit gibi malzemelerin görüldüğü kısım algılanmaktadır. En üst kısım teknik ismiyle üst kaplama malzemesidir. Altında yapıyı oluşturan dıştan içe doğru 7 katman daha vardır. Diğer katmanlarda kullanılan malzemeler ve uygulama teknikleri ile bir çatı en iyi performansı gösterebilmektedir.
Çatı sistemlerinin tamir olmadan, akıtmadan, yenileme yapılmadan, onarım yapılmadan uzun yıllar en iyi performansı gösterebilmesi için ana görevleri vardır. Su tahliyesi, ısı kontrolü, nem kontrolü, termal verimlilik, yük aktarımı, hava dolaşımı, gürültü azaltma, binanın estetik görünümü koruma gibi birçok özelliği vardır.
|
Taşıyıcı Sistemlerine Göre
|
Şekillerine Göre
|
Üst Kaplama Malzemesine Göre
|
|
Çelik Konstrüksiyon
|
Düz-Teras
|
Kiremit
|
|
Ahşap
|
Tek Eğimli-Sundurma
|
Kenet
|
|
Betonarme
|
Çift Eğimli-Beşik
|
Metal
|
|
Uzay Kafes
|
Dört Yöne Eğimli-Kırma
|
Trapez
|
|
|
İki Farklı Eğim-Mansard
|
Şıngıl-Shingle
|
|
|
Yarım Silindir-Tonoz
|
Membran
|
|
|
Yarım Küre-Kubbe
|
Sandviç Panel
|
|
|
Çok Şekilli-Kompleks
|
|
|
|
Farklı-Özel Form
|
|
Çelik Çatı Sistemlerinin Avantajları
Demah Tasarım olarak sağlam bir sistemle yaşam alanlarında konforlu bir yaşam sürülebilir ilkesiyle çeliğin gücüyle hizmet vermekteyiz. Çatıların üst kaplama malzemesinde, şeklinde ve katmanlarında bir problem yaşandığında her zaman güvenle taşıyan iskelet sistemleri oluşturmaktayız.
- Taşıma Kapasitesi: Hafif ve yüksek taşıma kapasitelidir. Yüksek mukavemetli bir malzemedir. Dayanıklılık açısından en çok tercih edilen taşıyıcı malzemedir.
- Yüksek derecede koruma özelliğindedir. Diğer taşıyıcı sistem malzemelerine göre hafif ama çok güçlü yapılar kurulabilmektedir.
- Esnekliği: Esnek yapılı olup kırılmaz.
- Hava Koşulları: Rüzgar, kar ve tüm dış yüklenmelerini yapı taşıyıcılarına aktarımını sağlar. Tüm hava koşullarında uygulanabilir.
- Deprem, yangın ve diğer doğal afetlere karşı dayanıklıdır.
- Zayıf zeminlerde uygulanabilir.
- Ahşap veya betonarme malzemelerine göre bina yükünü ciddi oranda azaltır. Deprem ve diğer dış kaynaklı yüklenmelerde binanın yükünü absorbe eder. Daha az sismik yük taşır.
- Çelik malzeme, beton malzemenin taşıdığı yükün %15'i gibi bir ağırlık bindirir. Buna rağmen beton ile aynı dayanıklılık ve mukavemette performans gösterir. Bu yüzden betona göre çok daha avantajlıdır. Betonarme kurulum binaların üstüne ağırlık verdiğinden yük bindirir. Ayrıca en üst kaplama malzemesi kiremit vb. malzemenin de ağırlığı ile yük bindirme oranı daha yüksek olur.
- Kalınlık: Çelik malzeme kesitleri ince ama çok güçlüdür. Yükseklik kaybı yapmadan geniş açıklıklar oluşturulabilmektedir. Bu özelliğinin en büyük avantajı çatı katında daha geniş, ferah ve yüksek alanlar oluşturulmasına imkan sağlar. Kolonsuz daha geniş alanlar geçilmesinden dolayı avantajlıdır. Ahşap malzeme ile aynı taşımak için ahşap direk ve gövde kesitleri daha kalındır. Betonarme de kalın kiriş ve tablalar iç kısımda yükseklik kaybı yapmaktadır.
- Betonarme veya ahşap çatı sistemlerine göre daha dayanıklı ve hafiftir. Yapım aşamasında bu iki malzeme ile kıyaslandığında daha maliyetlidir. Ama uzun vadede daha maliyetli değildir. Hem uzun ömürlüdür. Hem de bakım maliyetleri yoktur.
- Gelecekteki ihtiyaçlara göre kolayca yeniden düzenlenebilir.
- Çatı akması ve su sızıntıları, taşıyıcı elemanlarının da hasar görmesine ve binanın temeline kadar sızarak statik özelliklerini tehlikeye atan problemlerdir. Ayrıca nem dengesi ve kontrolü olmaması da hasar riski oluşturur. Hasar ve çürüme gibi istenmeyen durumlarda mevcut çelik profiller çıkarılarak farklı bir alanda çok fazla malzeme kaybı yaşanmadan onarılabilir. %100 geri dönüştürülebilen bir malzemedir. Çelik sünek bir malzemedir. Çürüme kaynaklı hasarlarda kopmadan ve kırılmadan önce şekil değiştirilebilme özelliğinin olması önemli bir avantajdır.
- Profilleri ve tüm bileşenleri, milimetrik hassasiyetle üretildiğinden su sızdırmazlığı mükemmeldir.
- Üretim: Bilgisayar ortamında hazırlanır, üretilir ve montaj edilir. Hatasız üretimlerle garanti koşulları sağlayan bir üretimdir.
- Yapının statik hesaplamalarına ve kullanım amacına göre çelik profiller fabrikalarda üretilir. Sonrasında uygulama alanına getirilir. Sahada cıvata tekniği ile birleştirilir. Fabrikasyon üretim olmasının avantajı tüm parçaların kaliteli ve dayanıklı olarak doğru şekilde üretilmesidir.
- Montajı hem hızlı hem de çok güvenlidir. Betonarme sistem oluştururken sahada betonun kuruması beklenir. Montaja odaklanılamaz.
- Sanayisel prefabrik imalat üretimi sayesinde montaj süreleri önemli ölçüde kısalır, projelerinizin teslimat süresi azalır. İş teslimatı süresi açısından özellikle fabrika, depo, spor salonu, alışveriş merkezi ve ticari binalarda kritik öneme sahiptir.
- Maliyet Etkinliği: İşçilik maliyetlerinden tasarruf sağlar. İmalatı, fabrika veya atölyelerde olduğundan binaya montajı hızlıdır. NPI NPU imalatları vinç yardımıyla yerine oturtularak ve cıvata veya kaynak ile güvenli şekilde birleştirilerek montajı sağlanır. Betonarme olduğunda sahada betonun kuruması beklendiğinden bu durum işçilik maliyetlerine de yansır.
- Yağmur sesi veya dış seslerin içeri girmemesi için detaylı bir nem kontrolü ve yalıtım oluşturulan katmanları güvenli bir şekilde taşır.
- Yangına dayanıklıdır. Yangın sürecinde mukavemetini koruyabilme özelliğine sahiptir. Ayrıca yangının yayılmasını engelleme özelliği üst katların güvenliği açısından önemli bir avantajdır.
- Her projeye uyumludur.
- İzolasyon malzeme ve katmanlamalarına uyumludur.
- Estetik görünüm ve özgür mimari tasarımlar
Demah Tasarım olarak projeye uygun mühendislik çalışmalarımızla, bilgisayar ortamında çelik malzeme ile üretim ve montaj gerçekleştirmekteyiz. Çelik Konstrüksiyon ile taşıyıcı sistemlerin, binaların ana koruyucularından biri olduğu bilinciyle dayanıklı çatılar oluşturmaktayız.
Çelik Çatı Çeşitleri
Yapının ölçülerine, kullanım amacına ve verilecek şekle göre farklı formlar tasarlanır. Üst kaplama malzemesinin özelliklerine ve şekillerine göre de ayrı isimlerde tarif edilir.
Üst Kaplama Malzemelerine Göre Çelik Çatı Çeşitleri
Binaların dış kısmında görülen kısımları üst kaplama malzemeleri, özelliklerine göre kenet, kiremit, membran, şıngıl ve sandviç panel diye tarif edilir.
- Kenet, Metal, Trapez: Vida delikleri olmayan, su sızdırmazlığı en yüksek sistemdir. Kenetler için hafif ama güçlü bir taşıma gücü sağlar. En uzun ömürlü olan kaplama malzemelerinden biridir. Kavisli ve eğimli şekillerle uyum sağlar. Eğimi belli sınırlarda olan yapılar için uygundur. Kenet makinesi ile oluşturulan bu malzemenin, çelik ile hareketli klipslerinin uyumu mükemmeldir.
- Kiremit: kiremit diğer malzemelere göre daha ağırdır. Bu ağırlığı kiremitler için en uygun taşırken zamanla eğilme problemleri de görülmez. Geçmişte popüler olan ahşap malzeme yerine artık daha çok kullanılmaktadır.
- Membran: Su geçirmez olan yüksek kalitedeki su yalıtım çözümleriyle üretilen bir malzemedir. Düz şekiller için en uygun olan kaplamadır. Eğimsiz yüzeyler ve temel duvarları için sızdırmazlığı açısından uyumludur. Binanın genleşme ve oturma hareketlerine uyum sağlayan ve çatlamayan bir kaplama malzemesidir. Çelik konstrüksiyon ile binaya yüklenen yükü minimize eder.
- Sandviç Panel: Isı yalıtımı hazır olan bir kaplama malzemesidir. İşçilik maliyetleri düşük olan bu malzemenin nakliyesinde ezilmemesine özen gösterilmelidir.
- Shingle-Şıngıl: Diğer kaplama malzemelerine göre hafif, ekonomik ve esnek, granül yüzeylidir. Çatı şekillerinden karmaşık olanları ile de uyum sağlar.
Şekillerine Göre Çelik Çatı Çeşitleri
Çatıların dışarıdan görülen şekillerine ve eğim miktarlarına göre verilen isimlerdir.
- Teras: Düz şekillidir. Eğim derecesi yok denecek kadar düşüktür. Kurak iklimin olduğu otellerde, konutlarda, teraslarda yaygın olarak görülür.
- Tonoz: Eğimli bir şekil olup yarı ve yarı silindir şekilli olarak tarif edilir. Şeklinden dolayı kar yağışında üzerinde birikme yapmayan çeşididir.
- Sundurma: Tek tarafa eğimlidir. En ekonomik ve basit olan çeşididir.
- Beşik: İki tarafa eğimli olduğundan su tahliyesinde yüksek verimlilik gösteren çeşididir.
- Kırma: Dört yöne eğimli olup çok rüzgarlı bölgeler için en iyi şekillerden biridir.
- Mansard: Birbirinden farklı 2 eğimli olup sert iklim koşulları için iyi bir tercihtir.
- Kubbe: Yarı küre şeklindedir. Tarihi binalar ve ibadethaneler için uygundur.
- Kompleks: Birbirinden farklı şekillerin bir araya getirilmesi ile oluşturulur. Özel tasarımlarda yaygın olarak kullanılır.
Çelik Çatı Montajında Hangi Malzemeler Kullanılır?
- Yalıtım için gerekli destek malzemeleri
- Çelik makas sistemleri
- I,H,U ve kutu profiller
- Kompozit, trapez sac ve sandviç panel
Yaygın Olan Çelik Çatı Çeşitleri
Demah Tasarım olarak yaygın kullandığımız çeşitler ve modeller:
- Hafif Çelik
- Tonoz
- Kenet
- Trapez
- Sandviç Panel
Sıkça Sorulan Sorular
- Çatı Aktarma Nedir: Çatı Aktarma Mevcut yapıda hasar alan yerlerdeki izolasyon problemleri yaşatan kısımları kontrollü bir şekilde tamir edilmektedir. Hasar alan üst kaplama malzemesi değiştirilir. Hasarsızlar yeniden kullanılır. Su yalıtım örtüsü yenilenir. Taşıyıcılarda hasar kontrolü ve tamiri yapılır. Dere, baca, olukların tamiri veya temizliği yapılarak yeniden işlevselliği sağlanır.
- Sandviç Panellerin Yaygın Kullanılma Sebebi: Yüksel yalıtım özelliğindedir. Montaj süresi çok kısadır. Aynı zamanda hafif yapılı ve ekonomiktir. Hafif olması, yukarıdan binaya binen yükü azaltması açısından avantajdır. Üretim tesislerinden depolara, atölyelerden mağazalara, araba galerilerinden spor tesislerine kadar birçok alan için uygundur. Serbestçe düzenleme özelliği malzemenin işlenme kolaylığı hızlı kurulum yapılır. İki metal levha arasında yüksek yalıtım malzemeleri vardır. En bilinen isimleri PIR, PUR ve Taşyünü.
- Kenet Çatı mı Tonoz mu? Çatılar şekillerine ve üst kaplama malzemesinin özelliklerine farklı isimlendirilirler. Tonoz, dışarıdan bakıldığında görülen şekline verilen isimdir. Yarı ve yarı silindir şekillidir. Kenet ise üst kaplama malzemesine verilen isimdir. (Kiremit gibi üst kaplama malzemesidir.) Tonoz şekilde, formu korumak için genellikle bükülmeye uygun sandviç paneller veya esneyebilen kenetli metal sistemler, polikarbon levhalar kullanılır. Kenet kaplama, tek eğimli sundurma, çift tarafa eğimli beşik ve düz şekiller için de uygundur.